Yedek alındı demek, kurtarma hazır demek değildir
Active Directory, kimlik doğrulama ve yetkilendirmenin omurgasıdır. Bir Domain Controller kaybında “dünkü yedek var” cümlesi tek başına güvence sağlamaz. Asıl soru şudur: Bu yedekten, doğru zamanda, tutarlı bir ormanı geri getirebilir misiniz? Bu yazıda DC yedeklemeyi bir job listesi olarak değil; doğrulanmış bir kurtarma disiplini olarak ele alıyorum.
Pratikte en sık görülen hata, yedekleme yazılımının “başarılı” raporuna güvenip içeriği sorgulamamaktır. System State veya AD-aware yöntem seçilmeden alınan dosya kopyaları, geri yükleme anında yarım bir dizin veya tutarsız bir NTDS durumu üretebilir. Yedek öncesinde replication sağlığı, FSMO rollerinin görünürlüğü ve disk durumu kontrol edilmelidir; hasta bir kaynaktan alınan kopya, hastalığı da taşır.
İkinci kırılma noktası hedef seçimidir. Yedekler üretim sunucusuyla aynı RAID grubunda veya aynı hipervizör datastore’unda duruyorsa, donanım veya site kaybında hem kaynak hem kopya birlikte gider. En az bir kopyanın ağ ve yetki açısından izole bir hedefe taşınması gerekir.
Olmazsa olmaz operasyon kontrolleri
- Yöntem: System State / AD bilinçli yedekleme; rastgele disk image’a güvenilmez.
- Zamanlama: Değişiklik pencereleriyle uyumlu sıklık; kritik rollerde daha sık kopya.
- İzolasyon: Üretimden ayrı hedef, ayrı kimlik, mümkünse ayrı ağ yolu.
- Doğrulama: Staging veya izole laboratuvarda periyodik test restore.
- Kayıt: Son başarılı yedek, son test restore tarihi ve sorumlu kişi görünür olmalı.
Test geri yükleme, yılda bir kez yapılan bir proje olmamalıdır. Küçük bir staging DC ile ayda bir metadata ve nesne tutarlılığı doğrulanabilir; üç ayda bir ise daha geniş bir senaryo oynatılır. Bu turlar dokümante edilmezse kurumsal hafıza kaybolur.
Ayrıca “otomatik job çalışıyor” ifadesi bir politika değildir. Politika; kapsamı, saklama süresini, kimlerin erişebileceğini, hangi alarmın tetikleneceğini ve başarısız yedekte kimin müdahale edeceğini tanımlar.
Felaket senaryosunu önceden yazın
Kurtarma runbook’u kısa ve uygulanabilir olmalıdır: hangi DC önce ayağa kalkar, FSMO’lar nerede, DNS bağımlılıkları nasıl doğrulanır. Bu metin olay sırasında yazılmaz; olaydan önce yazılır ve her test restore sonrası güncellenir.
İyi bir Active Directory yedekleme disiplini, felaket anında hız kazandırır; günlük operasyonda ise “yedek var” yanılgısını azaltır. Başarı ölçütü job’un yeşil görünmesi değil, son test edilen kurtarma süresinin bilinmesidir.